Të rinjtë në Europë përballen me sfida më të mëdha të shëndetit mendor se brezat më të vjetër

2026-02-26 - 15:14

Të rinjtë po përballen me sfida më të mëdha të shëndetit mendor dhe të jetës së përditshme, të nxitura nga lidhje të dobëta familjare, spiritualitet i ulët, përdorimi i hershëm i telefonave inteligjentë dhe konsum i lartë i ushqimeve ultra të përpunuara. Të rinjtë në mbarë botën po përpiqen të përballojnë sfidat e jetës dhe të funksionojnë në mënyrë efektive në jetën e përditshme, sipas një studimi të ri. Të rinjtë në Europë rezultojnë me performancë të dobët krahasuar me ata në kontinente të tjera, me disa vende europiane që renditen ndër më të ultat në botë. Studimi i Sapien Labs, një organizatë jofitimprurëse me bazë në Shtetet e Bashkuara që punon për të kuptuar shëndetin mendor global, mati një “Mind Health Quotient” (MHQ) përmes sondazheve online të kryera në Azi, Afrikë, Europë dhe Amerikë. Ky tregues vlerëson “shëndetin e mendjes”, i përkufizuar si kapacitetet emocionale, sociale, njohëse dhe fizike të domosdoshme për të lulëzuar në jetë, punë dhe marrëdhënie. “Kriza e shëndetit mendor duket të jetë një rrëshqitje progresive nga një brez te tjetri dhe shkon shumë përtej rritjes së normave të depresionit dhe ankthit tek të rinjtë,” tha Tara Thiagarajan, autore kryesore e raportit dhe themeluese e shkencëtare kryesore e Sapien Labs. Të anketuarit vlerësuan kapacitetet thelbësore për përballimin e sfidave të përditshme krahas çrregullimeve madhore të shëndetit mendor, duke raportuar vështirësi në kontrollin emocional, menaxhimin e marrëdhënieve dhe aftësinë për t’u përqendruar. “Të rriturit nën 35 vjeç, që tashmë kishin vështirësi krahasuar me prindërit dhe gjyshërit e tyre para pandemisë së Covid-19, pësuan një rënie të fortë gjatë pandemisë nga e cila nuk janë rikuperuar,” shkroi Thiagarajan në studim. Që nga fillimi i matjes së MHQ në vitin 2019, të rriturit mbi 55 vjeç kanë qëndruar të qëndrueshëm rreth një rezultati 100, që konsiderohet normal për popullsinë, sipas autorëve. Në kontrast, çdo brez më i ri rezulton më poshtë. Ata midis 18 dhe 34 vjeç kanë një mesatare prej 36 MHQ dhe 41% raportuan se përjetojnë sfida të rëndësishme të shëndetit mendor. Si renditen vendet europiane? Studimi zbuloi se të rinjtë në Afrikën Sub-Sahariane, rajoni me të ardhurat për frymë më të ulëta në botë, rezultojnë shumë më mirë se ata në SHBA, Kanada, Europë, Indi, Japoni dhe Australi, të cilat u renditën pranë fundit të listës. Italia është vendi europian me renditjen më të lartë, në vendin e 20-të nga 84 vende të përfshira në studim. Finlanda në vendin e 40-të, Portugalia dhe Spanja në vendin e 46-të, Belgjika në vendin e 52-të dhe Franca në vendin e 58-të. Vendet më dobët të renditura në Europë ishin Irlanda në vendin e 70-të, Gjermania në vendin e 71-të dhe Mbretëria e Bashkuar në vendin e 81-të. “Aspekti befasues i këtij rënimi te brezat më të rinj është se ai është më i theksuar në vendet më të pasura dhe më të zhvilluara, ku rritja e shpenzimeve për kujdesin e shëndetit mendor nuk ka sjellë përmirësim,” shkroi Thiagarajan. Ajo shtoi se për të zgjidhur këtë problem është thelbësore të trajtohen shkaqet rrënjësore dhe jo vetëm simptomat. Çfarë e nxit përkeqësimin e shëndetit mendor? Studimi identifikoi katër faktorë kryesorë që ndikojnë në shëndetin mendor të të rinjve: lidhjet familjare, spiritualiteti, përdorimi i telefonave inteligjentë dhe konsumimi i ushqimeve ultra të përpunuara. Marrëdhëniet e dobëta familjare i bëjnë të rinjtë pothuajse katër herë më të prirur të bien në kategoritë e stresit ose vështirësive krahasuar me ata që janë të afërt me shumë anëtarë të familjes. Pjesëmarrësit me një ndjenjë të fortë shpirtërore dhe lidhjeje me një fuqi hyjnore, performuan më mirë se ata që nuk e konsiderojnë veten spiritualë. Vendet ku të rinjtë ndihen më pak spiritualë ishin Gjermania, Mbretëria e Bashkuar dhe Spanja. Për më tepër, qasja më e hershme në telefonin e parë inteligjent lidhet me rezultate më të dobëta të shëndetit mendor më vonë në jetë, zbuloi studimi. Në nivel global, mosha mesatare kur Brezi Z (18–24) mori telefonin e parë inteligjent ishte 14 vjeç, me mesatare që varionin nga 9 vjeç në Finlandë deri në 18 vjeç në Tanzani dhe Ugandë. Në Europë, kjo moshë varionte mes 12 dhe 13 vjeç. Konsumi i ushqimeve ultra të përpunuara është rritur gjatë 15 viteve të fundit dhe është lidhur me 15 deri në 30% të barrës së shëndetit mendor, thekson studimi. Autorët vërejtën se, pavarësisht rritjes së investimeve në kërkim dhe kujdes për shëndetin mendor në mbarë botën, rezultatet nuk janë përmirësuar. “Këto modele tregojnë qartë nevojën për ndryshime strukturore në rrënjë, të fokusuara jo vetëm në trajtim, por në faktorët mjedisorë që formësojnë mendjet e të rinjve që në fillim.” / Euronews