Nafta e Lindjes së Mesme bëhet më e shtrenjta në botë, ndërsa lufta ul furnizimin
2026-03-17 - 11:42
Çmimet reference të naftës bruto të Lindjes së Mesme u rritën në nivele rekord historike, duke u bërë më të shtrenjtat në botë, edhe pse tregtia ka rënë për shkak të luftës në Iran, ndërsa disa tregtarë argumentojnë se këto referenca kanë humbur rëndësinë për shkak të ndërprerjes së furnizimit. Rritja e çmimeve referencë, që përdoren për të përcaktuar çmimin e miliona fuçive naftë të Lindjes së Mesme që shkojnë drejt Azisë, po rrit kostot për rafineritë aziatike, duke i detyruar ato të kërkojnë alternativa ose të ulin më tej prodhimin në muajt në vijim. Nafta Dubai në tregun spot u vlerësua në një rekord prej 157.66 dollarësh për fuçi për ngarkesat e majit, sipas S&P Global Platts, duke kaluar rekordin historik të kontratave Brent prej 147.50 dollarësh në vitin 2008. Kjo e çoi diferencën e çmimit të naftës Dubai krahasuar me kontratat swap në 60.82 dollarë për fuçi të hënën, krahasuar me një mesatare prej 90 centësh në shkurt, sipas të dhënave të Reuters. Në mënyrë të ngjashme, kontratat e së ardhmes të naftës Oman arritën një rekord 152.58 dollarë për fuçi, duke e çuar diferencën ndaj kontratave Dubai në 55.74 dollarë për fuçi, krahasuar me vetëm 75 centë mesatarisht në shkurt. Çmimet e Dubait janë të shtrembëruara për shkak të diferencës së madhe me kontratat Murban, të cilat u mbyllën në 114.03 dollarë për fuçi të martën, thanë tre burime tregtare. Eksportet e naftës së Lindjes së Mesme drejt Azisë ranë në 11.665 milionë fuçi në ditë në mars, nga gati 19 milionë në shkurt dhe rreth 32% më pak krahasuar me marsin e vitit 2025, pasi lufta ka ndalur transportin përmes Ngushticës së Hormuzit, sipas të dhënave nga kompania analitike Kpler. Disa rafineri aziatike kanë ulur normat e funksionimit. Furnizim i reduktuar Disa burime nga sektori i rafinimit ia atribuojnë rritjen e çmimeve mungesës së furnizimit për dorëzim gjatë procesit Platts Market on Close, pasi agjencia hoqi tre lloje nafte që kalojnë përmes ngushticës. Një nga burimet tha se mënyra e përcaktimit të çmimeve ishte e padrejtë, pasi llojet e mbetura, Oman dhe Murban, nuk janë përfaqësuese për referencën që përdoret për të çmuar naftën e Lindjes së Mesme dhe edhe disa lloje nafte ruse. Një tjetër burim nga rafinimi tha se tregtia e naftës së Lindjes së Mesme për ngarkesat e majit është bllokuar, pasi referencat Dubai dhe Oman nuk funksionojnë si duhet. Çmimet e naftës Brent ranë me gati 3% të hënën pasdite, në rreth 100 dollarë për fuçi. “Platts Dubai vazhdon të pasqyrojë vlerën e naftës së rëndë të Lindjes së Mesme që tregtohet në tregun spot,” tha një zëdhënës i S&P Global Energy në një email, duke shtuar se aktiviteti gjatë procesit Platts MOC ka qenë i fortë këtë muaj, me disa ngarkesa të dorëzuara. Megjithatë, tregtarët thanë se TotalEnergies ka qenë blerësi kryesor që ka marrë ngarkesa në Platts. Kompania franceze ka blerë 42 ngarkesa nafte Oman dhe Murban, ose 21 milionë fuçi këtë muaj, sipas të dhënave tregtare. Platts njoftoi të hënën se po kërkon reagime të menjëhershme mbi dorëzueshmërinë e naftës së Lindjes së Mesme dhe metodologjinë e referencës Platts Dubai. Afrika dhe vendet e kontinentit amerikan si burime alternative Çmimet shtesë mbi referencën për naftën nga Amerika dhe Afrika janë rritur, ndërsa rafineritë aziatike kërkojnë me nxitim furnizim alternativ. Dy tregtarë thanë se çmimet shtesë për naftën braziliane në tregun spot arritën rekorde prej 12–15 dollarësh për fuçi mbi çmimin referencë Brent për dërgesa fizike. Çmimet shtesë për naftën e Afrikës Perëndimore për ngarkesat e prillit, në bazë FOB, u rritën me rreth 1 dollar për fuçi krahasuar me një muaj më parë, ndërsa shumica e ngarkesave janë shitur, tha një prej tregtarëve. / Reuters