Miliarderët e teknologjisë po ua kufizojnë ekranet fëmijëve të tyre
2026-03-25 - 09:51
Ndërsa kompanitë e teknologjisë vazhdojnë të ndërtojnë platforma gjithnjë e më të varura nga koha e kaluar para ekranit, një pjesë e figurave më të njohura të Silicon Valley po ndjekin një rregull krejt tjetër brenda shtëpisë: po ua kufizojnë fëmijëve të tyre aksesin te pajisjet dhe rrjetet sociale. Sipas një shkrimi të Fortune, emra si Peter Thiel, Bill Gates, Steve Jobs apo Steve Chen kanë folur publikisht për kufizime të forta ndaj përdorimit të teknologjisë nga fëmijët e tyre. Fenomeni nuk është i ri, por po bëhet gjithnjë e më domethënës në një kohë kur debati global për ndikimin e rrjeteve sociale te të miturit po ashpërsohet. Apple, YouTube, Microsoft, Snap dhe kompani të tjera kanë qenë pjesë e ekonomisë së vëmendjes që ka transformuar mënyrën si njerëzit konsumojnë informacion dhe argëtim. Megjithatë, sipas Fortune, vetë drejtuesit dhe investitorët që përfituan më shumë nga ky model po tregohen më të kujdesshëm kur vjen puna te përdorimi i teknologjisë nga fëmijët e tyre. Steve Jobs kishte thënë që në vitin 2010 se fëmijët e tij nuk kishin përdorur iPad dhe se në shtëpinë e tyre kishte kufij të qartë për teknologjinë. Ndërkohë, bashkëthemeluesi i YouTube, Steve Chen, është shprehur se nuk do të donte që fëmijët e tij të konsumonin vetëm përmbajtje të shkurtra, pasi kjo, sipas tij, lidhet me shkurtimin e vëmendjes. Peter Thiel, një nga investitorët e hershëm të Facebook, ka thënë se ua lejon dy fëmijëve të tij ekranet vetëm një orë e gjysmë në javë. Bill Gates, nga ana tjetër, ka treguar se nuk ua dha smartfonët fëmijëve deri në moshën 14 vjeç dhe i kishte ndaluar telefonat në tryezën e darkës. Edhe Evan Spiegel i Snap kishte deklaruar më herët një kufi të ngjashëm prej 1.5 orësh në javë për fëmijën e tij. Ky qëndrim i elitës së teknologjisë po fiton peshë në një moment kur kritikat ndaj rrjeteve sociale janë rritur ndjeshëm. Fortune citon edhe një studim të vitit 2025 mbi afro 100 mijë persona, sipas të cilit përdorimi i videove të shkurtra lidhej vazhdimisht me tregues më të dobët të njohjes dhe me përkeqësim të disa aspekteve të shëndetit mendor. Po sipas artikullit, fëmijët dhe adoleshentët në SHBA, nga 8 deri në 18 vjeç, kalojnë mesatarisht rreth 7.5 orë në ditë para ekraneve. Reagimi kundër rrjeteve sociale nuk po mbetet vetëm në nivel familjar. Fortune vëren se gjatë vitit të fundit Australia dhe Malajzia janë përmendur si ndër vendet e para që kanë vendosur kufizime për të miturit nën 16 vjeç në rrjetet sociale, ndërsa vende të tjera si Franca, Danimarka dhe Mbretëria e Bashkuar po shqyrtojnë masa të ngjashme. Paralelisht, Meta po përballet me procese gjyqësore dhe presion publik për mënyrën se si platformat e saj ndikojnë te përdoruesit e rinj. Kontrasti është i fortë: ndërsa publikut i ofrohen produkte të ndërtuara për të mbajtur sa më gjatë vëmendjen, vetë njerëzit që i krijuan këto platforma po praktikojnë në jetën private një model shumë më të kufizuar. Kjo po e kthen debatin për rrjetet sociale nga një çështje thjesht teknologjike në një çështje besueshmërie. Nëse edhe arkitektët e ekonomisë digjitale nuk duken plotësisht të bindur për efektet e saj te fëmijët, atëherë pyetja për kufijtë e përdorimit të teknologjisë nuk është më vetëm një shqetësim prindëror, por edhe një sinjal për vetë industrinë./ FORTUNE