Kompanitë ajrore globale rrisin çmimet ndërsa kostot e karburantit rriten ndjeshëm

2026-03-19 - 12:01

Linjat ajrore globale dhanë alarmin për rritjen e ndjeshme të çmimeve të karburantit të avionëve, të nxitur nga lufta SHBA-Izrael kundër Iranit, duke paralajmëruar qindra milionë dollarë kosto shtesë, çmime më të larta biletash dhe reduktim të disa fluturimeve. Drejtori ekzekutiv i Delta Air Lines, Ed Bastian, tha se rritja e fortë e çmimeve të karburantit ka shtuar kostot e kompanisë deri në 400 milionë dollarë vetëm në mars. Industria po lëviz shpejt për t’i transferuar këto kosto te konsumatorët përmes rritjes së çmimeve të biletave, tha ai në një konferencë të J.P. Morgan për industrinë. American Airlines tha se pret një rritje prej 400 milionë dollarësh të shpenzimeve në tremujorin e parë për shkak të karburantit. Ndër të parat që veproi, linja më e madhe ajrore e Skandinavisë, SAS AB, tha se po shkurton një numër të kufizuar fluturimesh për shkak të “rritjes së fortë dhe të menjëhershme” të çmimeve të karburantit. “I gjithë sistemi i aviacionit europian po ndjen presionin nga një goditje e papritur e çmimeve të karburantit,” tha kompania në një email. Lufta, tashmë në javën e tretë, ka futur në kaos aviacionin global, me fluturime të anuluara, të riplanifikuara ose të devijuara, pasi pjesa më e madhe e hapësirës ajrore në Lindjen e Mesme mbetet e mbyllur për shkak të frikës nga sulmet me raketa dhe dronë. Çmimet e karburantit të avionëve janë shndërruar në një sfidë të madhe, duke rritur kostot operative, me çmimet në Europë që janë dyfishuar dhe ato në Azi që janë rritur me pothuajse 80% që nga fillimi i sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit në fund të shkurtit. Karburanti është shpenzimi i dytë më i madh i industrisë, zakonisht duke përbërë nga një e pesta deri në një të katërtën e kostove operative. Linjat ajrore amerikane në përgjithësi kanë ndalur mbrojtjen nga luhatjet e çmimeve të karburantit gjatë dy dekadave të fundit, dhe SAS tha vitin e kaluar se nuk kishte siguruar asnjë mbrojtje për konsumin e karburantit për 12 muajt në vijim. Autoritetet vietnameze kanë paralajmëruar industrinë e aviacionit të vendit të përgatitet për reduktim të mundshëm të fluturimeve nga prilli, pasi Kina dhe Tajlanda ndaluan eksportet e karburantit të avionëve për shkak të luftës, duke rritur rrezikun e mungesave. Emiratet e Bashkuara Arabe mbyllën përkohësisht hapësirën ajrore të martën në përgjigje të kërcënimeve me raketa dhe dronë nga Irani, dita e dytë radhazi e ndërprerjeve pasi një dron shkaktoi zjarr pranë aeroportit të Dubait të hënën. Rreth 86,000 pasagjerë që udhëtonin përmes aeroportit të Frankfurtit, një nga më të mëdhenjtë në Europë, u prekën nga anulimet në dy javët e para të luftës. Vetëm një e treta e lidhjeve javore mes këtij aeroporti dhe Lindjes së Mesme po funksionojnë tani, tha drejtori ekzekutiv Stefan Schult. Paralajmërimet në rritje për kostot tregojnë se si valët goditëse të konfliktit po përhapen shumë përtej Lindjes së Mesme, ndërsa linjat ajrore përballen me krizën më të madhe që nga pandemia e COVID-it. Linjat ajrore do të duhet të tregohen të kujdesshme me rritjen e çmimeve në një kohë kur besimi i konsumatorëve është i brishtë. Air France-KLM njoftoi javën e kaluar planet për të rritur çmimet e biletave në fluturimet me distanca të gjata për të kompensuar rritjen e kostove të karburantit. Disa kompani kanë vendosur tarifa shtesë për karburantin, por këto rrezikojnë të ulin fitimet. American Airlines tha se të ardhurat e tremujorit të parë pritet të rriten me më shumë se 10%, mbi parashikimin e mëparshëm prej 7% deri në 10%, pasi kërkesa rezultoi më e lartë se pritshmëritë. / R Por humbja e rregulluar për aksion tani pritet të jetë drejt kufirit më të ulët të intervalit të mëparshëm të parashikimit, prej 10 deri në 50 cent. euters