Kina ul objektivin e rritjes ekonomike në 4.5–5%

2026-03-05 - 13:14

Kina ka vendosur për këtë vit një objektiv rritjeje të PBB-së midis 4.5 dhe 5 për qind, intervali më i ulët në dekada, ndërsa ka ruajtur një deficit fiskal më të lartë, teksa drejtuesit paralajmëruan për rritje të “vështirësive dhe sfidave” në ekonomi. Duke shpallur objektivat ekonomike kombëtare për vitin 2026, kryeministri Li Qiang tha gjithashtu të enjten se shpenzimet për mbrojtjen do të rriten me 7 për qind këtë vit, pak më pak se 7.2 për qind një vit më parë, por ende dukshëm më shumë se shpenzimet e përgjithshme fiskale, ndërsa paralajmëroi kundër “pavarësisë” së Tajvanit. Objektivi i PBB-së, i përfshirë në “raportin e punës” të qeverisë që përcakton synimet për vitin, përfaqëson një ulje të moderuar nga objektivi i vitit të kaluar prej “rreth 5 për qind” dhe nga rritja reale 5 për qind e arritur gjatë vitit 2025. “Rreziqet gjeopolitike po rriten. Ritmi i ekonomisë globale mbetet i dobët, ndërsa multilateralizmi dhe tregtia e lirë janë nën kërcënim serioz,” tha Li. Në frontin e brendshëm, ai pranoi se tregu i pasurive të paluajtshme, i cili ndodhet në një rënie të thellë, ishte ende “në një periudhë rregullimi”, se “pabarazia midis ofertës së fortë dhe kërkesës së dobët është e theksuar” dhe se ishte “më e vështirë për njerëzit të gjejnë punë dhe të rrisin të ardhurat”. Megjithatë ai tha se gjatë vitit të kaluar ekonomia kishte “treguar një qëndrueshmëri të jashtëzakonshme”, me Kinën që arriti të diversifikojë eksportet dhe të rrisë shpenzimet për kërkim-zhvillim. Kina synon të arrijë epërsi teknologjike globale në planin e saj të ardhshëm pesëvjeçar, i cili u publikua zyrtarisht të mërkurën. Plani kërkon “përparime vendimtare” në teknologjitë e avancuara, me Pekinin që synon të ndërtojë brenda vendit të gjithë zinxhirin e furnizimit për çipat. Ai parashikon gjithashtu zgjerimin e kapaciteteve kombëtare të përpunimit të të dhënave, përfshirë qendra të mëdha për IA dhe një infrastrukturë kombëtare që lidh qendrat e të dhënave në mbarë vendin. Megjithatë vendi përballet me sfida të mëdha nga ngadalësimi i ekonomisë së brendshme dhe përkeqësimi i kushteve globale, të shkaktuara nga lufta tregtare e presidentit amerikan Donald Trump dhe sulmi ndaj Iranit. “Intervali më i gjerë i rritjes së PBB-së ofron fleksibilitet më të madh për politikat ekonomike për të përballuar pasiguritë e brendshme dhe të jashtme,” tha Yuhan Zhang, ekonomist kryesor në Qendrën për Kinën në Conference Board. Ulja e intervalit sinjalizon se qeveria do të zbatojë më pak politika fiskale ekspansioniste këtë vit, ndërsa Pekini synon objektivin afatgjatë të zhvillimit për të arritur nivelin e të ardhurave të një ekonomie të zhvilluar mesatare deri në vitin 2035, në vend që të fokusohet vetëm te rritja afatshkurtër. Raporti i punës përcaktoi një objektiv të deficitit fiskal 4 për qind për vitin e ardhshëm, viti i dytë radhazi që Pekini e vendos atë mbi nivelin e preferuar prej 3 për qind. Ai synon gjithashtu që indeksi i çmimeve të konsumit të rritet me 2 për qind. Analistët thanë se kjo do të jetë një sfidë, duke pasur parasysh presionet e zgjatura deflacioniste: inflacioni i konsumit është pothuajse i pandryshuar, çmimet e prodhimit janë në rënie dhe deflatori, matësi më i gjerë i çmimeve në ekonomi, është gjithashtu negativ. Autoritetet janë gjithashtu gjithnjë e më të shqetësuara për besimin e dobët të familjeve, duke shpallur skema për të nxitur konsumin. Louis Kuijs, kryeekonomist për Azi-Paqësorin në S&P Global Ratings, tha se ky është plani i parë pesëvjeçar që përfshin objektivin e “rritjes së dukshme të konsumit si pjesë e PBB-së”. Raporti i punës forcoi gjithashtu gjuhën lidhur me Tajvanin. Li u zotua të “godasë me vendosmëri forcat separatiste të ‘pavarësisë së Tajvanit’, të kundërshtojë ndërhyrjen e jashtme, të promovojë zhvillimin paqësor të marrëdhënieve përtej ngushticës dhe të avancojë kauzën e madhe të ribashkimit kombëtar”. Vitin e kaluar raporti përmbante referencën për kundërshtimin e “separatizmit të pavarësisë së Tajvanit” dhe “ndërhyrjes së jashtme”. Pekini kriminalizoi zyrtarisht në vitin 2024 fjalimin dhe sjelljen që promovon pavarësinë e Tajvanit dhe që atëherë ka shënjestruar disa politikanë të njohur tajvanezë jashtë vendit. Ekspertët vunë re gjithashtu se raporti i punës nuk e ashpërsoi gjuhën ndaj SHBA-së përpara një vizite të planifikuar të Donald Trump në Pekin. Mes delegatëve në Kongresin Kombëtar Popullor, Fan Shenghua, përfaqësues nga provinca e pasur bregdetare Zhejiang, tha se objektivi i rritjes “do të arrihet patjetër”. Të tjerë theksuan performancën më të mirë të ekonomisë kineze krahasuar me ekonomitë e tjera, megjithëse ekonomistët vënë në dyshim besueshmërinë e një pjese të të dhënave ekonomike të Pekinit. “Që nga fillimi i pandemisë, ekonomia globale ka qenë në recesion, por jo ne; ekonomia e Kinës ka vazhduar të rritet dhe madje më shpejt në botë,” tha Fan Jiuping, delegat nga provinca Shaanxi në veri-qendër të vendit. Guvernatori i provincës së madhe jugperëndimore Guizhou, Li Bingjun, tha se do të “ndiejë presion për të arritur objektivin e rritjes, por ky presion do të shërbejë si motivim për punën time”. / FT