Formësimi i një të ardhmeje me në qendër njeriun për inteligjencën artificiale

2026-02-24 - 16:24

Në një moment përcaktues të historisë njerëzore, bota u mblodh në Samitin AI Impact 2026 në Nju Delhi. Për ne në Indi, ishte një moment krenarie dhe gëzimi të madh të mirëprisnim krerë shtetesh, kryeministra, delegatë dhe novatorë nga e gjithë bota, tha Narendra Modit, Kryeministër i Indisë. India i jep përmasa dhe energji gjithçkaje që ndërmerr dhe ky samit nuk ishte përjashtim. Përfaqësues nga mbi 100 vende u mblodhën së bashku. Novatorët prezantuan produkte dhe shërbime të avancuara të IA-së. Në sallat e ekspozitave mund të shiheshin mijëra të rinj që bënin pyetje dhe imagjinonin mundësi të reja. Kurioziteti i tyre e bëri këtë samitin më të madh dhe më të demokratizuar të IA-së në botë. Këtë e shoh si një moment të rëndësishëm në rrugëtimin e zhvillimit të Indisë, sepse një lëvizje masive për inovacionin dhe adoptimin e IA-së ka nisur me të vërtetë. Historia njerëzore ka përjetuar shumë zhvillime teknologjike që kanë ndryshuar rrjedhën e qytetërimit. Inteligjenca Artificiale i përket të njëjtit rang me zjarrin, shkrimin, energjinë elektrike dhe internetin. Por me IA-në, ndryshime që dikur kërkonin dekada mund të ndodhin brenda javësh dhe të ndikojnë të gjithë planetin. IA po i bën makineritë inteligjente, por mbi të gjitha është një shumëfishues i fuqisë së synimeve njerëzore. Ta bëjmë IA-në me në qendër njeriun, dhe jo makinën, është jetike. Në këtë Samit vendosëm mirëqenien njerëzore në zemër të diskutimit global për IA-në, duke u udhëhequr nga parimi “Sarvajana Hitaya, Sarvajana Sukhaya” (Mirëqenie për të gjithë, Lumturi për të gjithë). Unë kam besuar gjithmonë se teknologjia duhet t’u shërbejë njerëzve, jo e kundërta. Qoftë për pagesat dixhitale përmes UPI-t apo vaksinimin kundër COVID-19, kemi siguruar që infrastruktura publike dixhitale të arrijë te të gjithë, pa lënë askënd pas. Të njëjtin frymë e pashë edhe në këtë Samit, në punën e novatorëve tanë në fusha si bujqësia, siguria, asistenca për personat me aftësi të kufizuara dhe mjetet për popullsitë shumëgjuhëshe. Ka tashmë shembuj të potencialit fuqizues të IA-së në Indi. Së fundmi, “Sarlaben”, një asistent dixhital i fuqizuar nga IA i lançuar nga kooperativa indiane e bulmetit AMUL, po ofron udhëzime në kohë reale për 3.6 milionë fermerë qumështi, kryesisht gra, lidhur me shëndetin dhe produktivitetin e bagëtive në gjuhën e tyre. Po ashtu, një platformë e bazuar në IA e quajtur Bharat VISTAAR u jep fermerëve informacion shumëgjuhësh, duke i fuqizuar me të dhëna për gjithçka, nga moti te çmimet e tregut. Njerëzit nuk duhet të kthehen kurrë në thjesht pika të dhënash apo lëndë të parë për makineritë. Përkundrazi, IA duhet të bëhet një mjet për të mirën globale, duke hapur dyer të reja për përparimin e Jugut Global. Për ta shndërruar këtë vizion në veprim, India prezantoi kuadrin MANAV për qeverisjen e IA-së me në qendër njeriun. M – Sisteme morale dhe etike: IA duhet të bazohet në udhëzime etike. A – Qeverisje e përgjegjshme: rregulla transparente dhe mbikëqyrje e fortë. N – Sovranitet kombëtar: respekt për të drejtat kombëtare mbi të dhënat. A – E aksesueshme dhe përfshirëse: IA nuk duhet të jetë monopol. V – E vlefshme dhe legjitime: IA duhet të respektojë ligjet dhe të jetë e verifikueshme. MANAV, që do të thotë “njeri”, ofron parime që e ankorojnë IA-në në vlerat njerëzore të shekullit XXI. Besimi është themeli mbi të cilin mbështetet e ardhmja e IA-së. Ndërsa sistemet gjeneruese përmbytin botën me përmbajtje, shoqëritë demokratike përballen me rreziqe nga deepfake-t dhe dezinformimi. Ashtu si ushqimet mbajnë etiketa ushqyese, përmbajtja dixhitale duhet të ketë etiketa autenticiteti. I bëj thirrje komunitetit global të bashkohet për të krijuar standarde të përbashkëta për watermarking dhe verifikimin e burimit. India ka hedhur tashmë një hap në këtë drejtim duke kërkuar ligjërisht etiketim të qartë të përmbajtjes së gjeneruar në mënyrë sintetike. Mirëqenia e fëmijëve tanë është një çështje shumë e rëndësishme për ne. Sistemet e IA-së duhet të ndërtohen me mekanizma mbrojtës që nxisin përdorim të përgjegjshëm, të udhëhequr nga familja, duke reflektuar të njëjtin kujdes që sjellim në sistemet arsimore në mbarë botën. Teknologjia jep përfitimin e saj më të madh kur ndahet, dhe jo kur ruhet si një aset strategjik i mbyllur. Platformat e hapura mund të ndihmojnë miliona të rinj të kontribuojnë në krijimin e teknologjive më të sigurta dhe më të orientuara drejt njeriut. Kjo inteligjencë kolektive është forca më e madhe e njerëzimit. IA duhet të zhvillohet si një e mirë publike globale. Po hyjmë në një epokë ku njerëzit dhe sistemet inteligjente do të bashkëkrijojnë, do të bashkëpunojnë dhe do të evoluojnë së bashku. Do të lindin profesione krejtësisht të reja. Kur nisi interneti, askush nuk mund të imagjinonte mundësitë që do të sillte. Ai krijoi një numër të madh mundësish të reja dhe po kështu do të bëjë edhe IA. Jam i bindur se të rinjtë tanë të fuqizuar do të jenë motorët e vërtetë të epokës së IA-së. Ne po nxisim aftësimin, riaftësimin dhe të nxënit gjatë gjithë jetës përmes disa prej programeve më të mëdha dhe më të larmishme të trajnimit në botë. India është shtëpia e një prej popullsive më të mëdha të të rinjve dhe talenteve teknologjike në botë. Me kapacitetet tona energjetike dhe qartësinë e politikave, jemi në një pozicion unik për të shfrytëzuar plotësisht potencialin e IA-së. Në këtë Samit, isha krenar të shihja kompani indiane që lançonin modele dhe aplikacione vendase të IA-së, duke pasqyruar thellësinë teknologjike të komunitetit tonë të ri të inovacionit. Për të ushqyer rritjen e ekosistemit tonë të IA-së, po ndërtojmë një bazë të fortë infrastrukturore. Në kuadër të Misionit India AI, kemi vendosur mijëra GPU dhe jemi gati të vendosim edhe më shumë së shpejti. Duke ofruar akses në fuqi llogaritëse të nivelit botëror me kosto shumë të përballueshme, edhe startup-et më të vogla mund të shndërrohen në aktorë globalë. Gjithashtu, kemi krijuar një Repozitor Kombëtar të IA-së, duke demokratizuar aksesin në të dhëna dhe modele të IA-së. Nga gjysmëpërçuesit dhe infrastruktura e të dhënave te startup-et dinamike dhe kërkimi i aplikuar, po fokusohemi në të gjithë zinxhirin e vlerës. Diversiteti, demokracia dhe dinamizmi demografik i Indisë krijojnë mjedisin e duhur për inovacion gjithëpërfshirës. Zgjidhjet që funksionojnë në Indi mund t’i shërbejnë njerëzimit kudo. Kjo është arsyeja pse ftesa jonë për botën është e qartë: Projektoni dhe zhvilloni në Indi. Shërbejini botës. Shërbejini njerëzimit, përfundoi Z.Modi.