Eurodeputetët bllokojnë euron dixhitale

2026-02-27 - 15:35

Eurodeputetët po hasin vështirësi për të arritur një qëndrim të përbashkët mbi euron dixhitale të mbështetur nga BQE-ja, ndërsa Berlini shtyn për përparim dhe kritikët paralajmërojnë se dosja po zbrazet nga përmbajtja. Euro dixhitale po përballet me vonesa të reja në Parlamentin Europian, pasi raportuesi kryesor i dosjes, ligjvënësi spanjoll Fernando Navarrete Rojas nga Partia Popullore Europiane (EPP), ka formuar një bllok minoritar me grupet e së djathtës ekstreme, duke lënë raportuesit në hije të paaftë për të siguruar një shumicë funksionale rreth draftit. Teksti më i fundit i kompromisit, do të ngushtonte gjithashtu fushëveprimin e projektit në një mënyrë që prek thelbin e planit të Komisionit. Brukseli propozoi një formë dixhitale të parasë fizike që mund të përdoret si online ashtu edhe offline. Navarrete, në të kundërt, po shtyn për një model vetëm offline. Si raportues, Navarrete është përgjegjës për të drejtuar tekstin legjislativ dhe për të ndërtuar marrëveshje ndërmjet grupeve politike përmes negociatave me raportuesit në hije, një proces i projektuar për të prodhuar një qëndrim të mbështetur nga shumica në Parlament. Parlamenti tashmë ka sinjalizuar mbështetje të gjerë për një euro dixhitale. Më 10 shkurt, ligjvënësit miratuan raportin vjetor të Bankës Qendrore Europiane dhe mbështetën dy amendamente pro–euros dixhitale, me kundërshtimin që erdhi kryesisht nga disa eurodeputetë të qendrës dhe të së djathtës ekstreme. Vetë EPP-ja është e ndarë për këtë dosje. Delegacioni gjerman është fuqimisht në favor, mes presionit nga Berlini. Në mes të shkurtit, zëvendëskancelari Lars Klingbeil u tha gazetarëve se ata që kundërshtojnë euron dixhitale po dëmtojnë Europën. Dy burime të njohura me bisedimet i thanë Euronews se amendamentet e paraqitura nga Navarrete në tekstin më të fundit të kompromisit janë të papranueshme për grupet që mbështesin planin e Komisionit, duke e shtyrë dosjen drejt një ngërçi legjislativ. Ngërçi u shfaq sërish në një takim të enjten, kur ligjvënësit tentuan të kapërcenin dallimet pas një diskutimi të nxehtë, duke pretenduar se “teksti nuk po shkon askund”. Një tjetër takim është planifikuar për 10 mars, por burimet presin që votimi i parashikuar aktualisht për në maj të shtyhet. Vendet e BE-së kanë rënë tashmë dakord për qëndrimin e tyre në Këshill. Pa një mandat nga Parlamenti, legjislacioni nuk mund të kalojë në fazën tjetër. Çfarë është euro dixhitale? Euro dixhitale ka marrë peshë të re politike ndërsa tensionet ekonomike mes BE-së dhe SHBA-së e kanë thelluar debatin mbi varësinë e Europës nga gjigantët amerikanë të pagesave. Visa dhe Mastercard, të dyja kompani me bazë në SHBA, mbështesin një pjesë të madhe të pagesave të përditshme me kartë në Europë. Të dhënat e BQE-së për vitin 2025 tregojnë se dy rrjetet përbëjnë 61% të pagesave me kartë në BE dhe pothuajse të gjitha pagesat ndërkufitare me kartë. Projekti do të krijonte një formë elektronike të parasë fizike të emetuar nga Banka Qendrore Europiane, e projektuar të qëndrojë paralelisht me kartëmonedhat dhe shërbimet e pagesave të ofruara nga bankat tregtare. Mbështetësit argumentojnë se ajo do t’u jepte qytetarëve akses të drejtpërdrejtë në para dixhitale “publike”, diçka që, për momentin, ekziston kryesisht vetëm në formën e parasë fizike. Sipas propozimit të Komisionit, përdoruesit do të kishin një portofol dixhital për pagesa si online ashtu edhe offline, me transaksione të dizajnuara në mënyrë që të mos jenë të gjurmueshme. Kritikët thonë se teksti më i fundit i kompromisit në Parlament rrezikon të heqë pjesë kyçe të këtij vizioni. “Kjo shije e parë e një kompromisi nga Navarrete fatkeqësisht hedh pak dritë mbi ndonjë ndryshim real në drejtimin e tij për euron dixhitale,” tha Laura Casonato, drejtuese e politikave në Positive Money Europe. Casonato tha se drafti përmban disa elemente të mirëpritura, përfshirë formulime që njohin se euro dixhitale “duhet të jetë një mjet sovran dhe i sigurt pagese dixhitale që mbron aksesin publik në paratë e bankës qendrore”, së bashku me dispozita më të qarta mbi privatësinë dhe sigurinë e të dhënave. / Euronews