Ekuilibri mes sigurisë dhe rrezikut që krijon inovacion në punë

2026-03-06 - 15:14

Drejtuesit shpesh flasin për inovacionin, përkatësinë dhe sigurinë psikologjike sikur të jenë objektiva të ndara. Ben Swire argumenton se ato janë të pandashme dhe se përparimet më domethënëse ndodhin pikërisht në hapësirën e pakëndshme ku ndërthuren siguria dhe rreziku. Swire, ish-drejtues në IDEO dhe bashkëthemelues i Make Believe Works, ka kaluar vite duke ndihmuar ekipet të ndërtojnë besim, të flasin hapur dhe të eksperimentojnë me guxim. Në librin e tij të ri Safe Danger, ai shpjegon pse momentet që na çojnë përpara rrallëherë janë të lehta. Shumë njerëz e shohin sigurinë dhe rrezikun si të kundërta. Por, sipas Swire, ato funksionojnë më shumë si partnerë në një vallëzim: siguria na jep stabilitet dhe ekuilibër, ndërsa rreziku krijon lëvizje, energji dhe qëllim. Nëse organizatat kërkojnë vetëm siguri, ato ngecin. Nëse kërkojnë vetëm rrezik, përfundojnë në lodhje dhe burnout profesional. “Rreziku i sigurt”, thotë ai, është pika e ekuilibrit mes të dyjave. Biologjia njerëzore nuk e bën të lehtë këtë ekuilibër. Truri është i programuar të shmangë rrezikun dhe të kërkojë mbrojtje. Por në mjedisin modern të punës, kërcënimet janë shpesh emocionale: frika për t’u gjykuar, për të dështuar apo për të thënë diçka të gabuar. Kjo shtyn njerëzit drejt rehatisë, por shpesh me koston e potencialit që mund të arrijnë. Swire e ka përjetuar këtë edhe personalisht. Ai thotë se dikur kërkonte kontroll të plotë për t’u ndjerë i sigurt, por me kohën kuptoi se një siguri e ngurtë mund të kthehet në kafaz. Në shumë organizata ai ka parë ekipe të talentuara që nuk rrezikojnë, sepse kultura shpërblen kujdesin e tepërt dhe jo guximin. Dallimi mes rrezikut produktiv dhe pakujdesisë qëndron te qëllimi dhe struktura. “Rreziku i sigurt” ka kufij të qartë, vlera dhe një bazë sigurie psikologjike që i lejon njerëzit të rikuperohen nga gabimet. Ndryshe nga pakujdesia, ai krijon hapësirë për vulnerabilitet të strukturuar: njerëzit mund të rrezikojnë, por e dinë se ekziston një rrjet sigurie. Megjithatë, kjo kulturë nuk ndërtohet brenda natës. Fillon si një ndryshim në mënyrën e të menduarit, më pas bëhet praktikë dhe me kohën shndërrohet në kulturë organizative. Drejtuesit që presin besim të menjëhershëm shpesh zhgënjehen, sepse ndërtimi i tij kërkon kohë dhe përpjekje. Kur organizatat shmangin këtë tension të shëndetshëm, pasojat janë të dukshme. Në takime, njerëzit mund të bien dakord në sipërfaqe, por të kundërshtojnë në heshtje. Kjo lloj heshtjeje dëmton besimin më shumë se çdo debat i hapur. Ndërkohë, inovacioni dobësohet, sepse idetë e reja lindin kur këndvështrime të ndryshme përplasen dhe krijojnë diçka të re. Një shenjë paralajmëruese është kur në një ekip ka shumë dakordësi. Nëse askush nuk është surprizuar në një takim për një kohë të gjatë, njerëzit ndoshta nuk po marrin rreziqe. Kulturat e shëndetshme, përkundrazi, e shohin dështimin si një mundësi për të mësuar dhe për t’u përmirësuar. Sipas Swire, kur “rreziku i sigurt” bëhet normë, edhe lidershipi ndryshon. Pasiguria pranohet si pjesë e procesit dhe njerëzit ndihen të lirë të sfidojnë supozimet e zakonshme. Në një mjedis të tillë, punonjësit nuk kontribuojnë vetëm, ata zhvillohen. Dhe pikërisht ky ekuilibër mes sigurisë dhe rrezikut është ai që mban gjallë qëllimin, besnikërinë dhe inovacionin në organizatë. / Forbes, Shqip.al