Ari rritet dhe dollari bie ndërsa tregtia globale përballet me kërcënimin e ri të tarifave nga Trump

2026-02-23 - 10:44

Presidenti amerikan vendos një detyrim prej 15% pasi Gjykata Supreme rrëzon politikën e mëparshme Ari u rrit dhe dollari ra të hënën pasi Donald Trump thelloi pasigurinë mbi tregtinë globale duke vendosur një tarifë të re 15 për qind, pas një vendimi historik të Gjykatës Supreme të SHBA-së që e shpalli politikën e tij të mëparshme të paligjshme. Presidenti amerikan reagoi ndaj vendimit të së premtes nga gjykata më e lartë e SHBA-së duke shpallur një tarifë me normë të sheshtë për partnerët tregtarë të vendit, e cila pritet të hyjë në fuqi të martën. Detyrimi i ri mbështetet në Aktin e Tregtisë të vitit 1974 dhe do t’i lejojë Trumpit të vendosë kufizime mbi importet për deri në 150 ditë. Në vendimin e saj, Gjykata Supreme tha se presidenti kishte tejkaluar autoritetin e tij duke përdorur kompetencat emergjente për të vendosur tarifat e ashtuquajtura “të ditës së çlirimit” vitin e kaluar. Nisja e luftës tregtare nga Trump prillin e kaluar tronditi tregjet e valutave, obligacioneve dhe aksioneve, por aksionet, të nxitura nga bumi i inteligjencës artificiale, që atëherë janë rikuperuar duke arritur nivele rekord. Në hapjen e tregjeve financiare në Londër të hënën, ari, një aset strehë e sigurt, u rrit me 0.6 për qind në 5,133 dollarë për ons, ndërsa dollari u dobësua me 0.3 për qind kundrejt një shporte valutash partnere. Kontratat e së ardhmes që ndjekin aksionet amerikane tregonin një rënie 0.5 për qind për S&P 500 dhe një rënie 0.7 për qind për Nasdaq 100. Reagimi në tregjet europiane të aksioneve ishte më i zbutur, me Stoxx Europe 600 që ra me 0.3 për qind në tregtimin e hershëm. Aksionet e teknologjisë ishin performuesit më të dobët, me nën-indeksin që ndjek këto aksione duke rënë me 0.9 për qind. Rendimentet e obligacioneve 10-vjeçare të Thesarit amerikan, të cilat lëvizin në mënyrë të kundërt me çmimet, ranë me 0.01 pikë përqindjeje në 4.07 për qind. Bitcoin ra me 2.7 për qind në 65,801 dollarë për njësi. “Tregu po përfshin në çmime pasigurinë sepse nuk e dinë se ku do të përfundojnë tarifat,” tha Ecaterina Bigos, drejtoreshë e investimeve për Azinë pa përfshirë Japoninë në BNP Paribas Asset Management. Analistët në RBC Capital Markets thanë se kërcënimi ndaj aksioneve u zbut nga fakti se norma efektive e përgjithshme e tarifave sipas politikës së re të Trump ishte më e ulët se nën regjimin e mëparshëm. “Në afat të shkurtër, nivelet aktuale të përgjithshme të tarifave kanë rënë dhe pasiguria është rritur,” theksuan ata. Analistët e Goldman Sachs gjithashtu thanë se tarifat e reja e reduktonin pak rritjen e normës efektive të tarifave krahasuar me fillimin e vitit 2025, duke kaluar nga pak mbi 10 pikë përqindjeje nën regjimin e mëparshëm të tarifave në 9 pikë përqindjeje tani. Banka tha se pritshmëritë e saj për rritjen ekonomike dhe inflacionin në SHBA mbeteshin “pak a shumë të pandryshuara” nga këto tarifa të reja. Në Azi, aksionet u rritën të hënën pasi investitorët mirëpritën mundësinë e tarifave më të ulëta për disa eksportues. Indeksi Hang Seng i Hong Kongut udhëhoqi fitimet, duke u rritur me 2.4 për qind. Taiex i Tajvanit u mbyll me rritje prej 0.5 për qind dhe Kospi i Koresë së Jugut u ngjit me 0.7 për qind. Tregjet e Japonisë ishin të mbyllura. Tregjet në Kinën kontinentale, e cila do të ishte një nga vendet që do të përfitonte më shumë nga një tarifë 15 për qind, ishin gjithashtu të mbyllura. Ekonomistët e Morgan Stanley thanë në një raport se norma e re kryesore e tarifës prej 15 për qind do të ulte mesataren e ponderuar të tarifave mbi mallrat aziatike në 17 për qind nga 20 për qind, ndërsa ato mbi Kinën do të binin në 24 për qind nga 32 për qind. Ndërsa ky lehtësim mund të jetë “i përkohshëm”, me SHBA-në që pritet të vendosë tarifa të reja mbi disa sektorë dhe ekonomi, “na duket se tarifat mbi Azinë ka të ngjarë të kenë arritur kulmin”, thanë ata. Ministria e Tregtisë e Kinës, në reagimin e saj të parë zyrtar ndaj vendimit të Gjykatës Supreme, tha se kundërshtonte tarifat e njëanshme dhe se po “kryente një vlerësim të plotë” të ndikimit të vendimit. “Ne kemi vënë re gjithashtu se SHBA po përgatit masa alternative si hetime tregtare për të ruajtur tarifat e saj ndaj partnerëve tregtarë,” tha ministria. “Kina do ta monitorojë nga afër këtë dhe do të mbrojë me vendosmëri interesat e saj.” / FT